تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تهذيب نفس از ديدگاه قرآن (فارسى) — صفحة 79

مساهمون:

ص٧٩
كه ايمانش را دم مرگ با خود ببرد ، اين دستورالعمل مفيد است ، براى اين كه بخواهد محبوب در جامعه باشد اين دستورالعمل مفيد است ، براى اين كه بخواهد خانه خودش را بسازد و نسل صالحى تحويل جامعه بدهد اين دستورالعمل مفيد است و براى اين كه بخواهد مهذب شود و بخواهد درخت رذالت از دل بركند و درخت فضيلت به جاى آن غرس كند مفيد است . در اين دستورالعمل ، اول گوشزد مىكند كه يا رسول‌الله بارى سنگين بردوشت آمده است ؛ « ياايُّهَا الْمُزَّمّلُ » ، اى كسى كه عباى نبوت بر دوشت آمده « انّا سَنُلْقى عَلَيكَ قَوْلًا ثَقيلًا » ، اين عباى نبوت و اين بار نبوت ، سنگين است . بعد از آن كه مىفهماند بار سنگين است ، در نخستين جزء يازدهگانه از اين دستورالعمل مىفرمايد : « قُمِ اللَّيْلَ الّا قَليلًا نِصْفَهُ اوِانْقُصْ مِنْهُ قَليلًا ، اوْ زِدْ عَلَيْهِ وَرَتّل الْقُرْآنَ تَرْتيلًا » . بعد هم مىفرمايد : « انّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ اشَدُّ وَطْأ وَاقْوَمُ قيلًا » ( مزمل 2 / 7 ) .

اولين دستورالعمل

جزء اول اين دستورالعمل شب بيدارى است ؛ شب بيدارى است كه به واسطهء آن مىتوانى قوت اراده پيدا كنى ، مىتوانى نفس‌اماره را سركوب كنى ، دماغ او را به خاك بمالى ، و بالاخره مىتوانى درخت صفات رذيله را ريشه‌كن كنى و از دل بركنى . « انّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ اشَدُّ وَطْأ وَاقْوَمُ قيلًا » ؛ شب بيدارى به انسان قوت اراده مىدهد . آخر شب ، قبل طلوع فجر به انسان به اندازه‌اى قوت اراده مىدهد كه مىتواند نفس‌اماره را به خاك بمالد ، مىتواند حقيقت خودش را به كرسى بنشاند ، و بالاخره مىتواند قوت اراده پيدا كند و اگر قوت اراده پيدا كرد معلوم است هر كارى كه بخواهد ، مىشود .