متحرك . تحرك اين كرهزمين به اندازهاى است كه علاوه بر اين كه روز و شب از آن پيدا مىشود ، علاوه بر اين كه سال و فصل از آن پيدا مىشود ، علاوه بر اين كه چهارده تا حركت ديگر ، وضعى و انتقالى برايش درست شده ، يك حركت سرسامآورى به دنبالهء خورشيد و خورشيد به دنبال ستارهء وگا . از آن وقتى كه من با شما صحبت مىكنم تا الآن بيش از يك ميليون فرسخ رفتهايم . كجا ؟ معلوم نيست . به قول قرآن مىگويد : معلوم نيست « وَالشَّمْسُ تَجْري لِمُسْتَقَرّ لَها » ( يس / 38 ) .
فقيهشدن در جهت حل مشكلات اجتماعى
خورشيد دارد مىرود . كجا ؟ آنجا كه خدا مىخواهد ، قرآن به اين اشاره مىكند و مىفرمايد : اى انسان ، بايد فعال باشى . ملاشدن مشكل است و آدمشدن از آن مشكلتر . انسان بخواهد يك فقيه بشود ، هفتاد سال شبانهروز خون جگر مىخواهد . بعضى اوقات استاد بزرگوار ما حضرت امام - رضوانالله تعالى عليه - به من مىفرمودند : فلانى ، فقه مشكل است . بعد مىفرمودند : من در اين مسأله ديشب هشت ساعت بررسى كردم . فقه مشكل است . انسان بخواهد يك فقيه بشود ، يك اصولى بشود ، يك مفسر بشود مشكل است . بايد بگويم كار ما طلبهها هم ، مخصوصاً در اين زمان زياد است ؛ يعنى علاوه بر اين كه ما بايد فقيه باشيم ، بايد اصولى باشيم ، بايد مفسر باشيم ، بايد با معارف اسلامى نيز خوب سروكار داشته باشيم . اگر تخصص نداريم ، لااقل در معارف اسلامى آشنايى به اندازهاى كه جوابگوى جامعه بشريت باشد داشته باشيم . هرچه از ما بپرسند در آن لنگ نباشيم . ننگ است . براى يك عمامه به سر كه يك شبههاسلامى از او بپرسند و در آن لنگ باشد اين كار مىخواهد ؛ كتاب مطالعه كردن و در يك رشته كاركردن ، اگر بخواهيم با سرسرى طلبگىكردن بگذرانيم معلوم است به جايى نمىرسيم .