تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 88

مساهمون:

ص٨٨
ساطلب حقّى بالقناء و المشايخ * كانّهم من طول ما التمثوا مرد ثقال اذا لاقوا خفاف اذا دعوا * كثير اذا شدّوا قليل اذا عدوا
ب : اقسام شيئى را استيفاء نمودن و بطور كامل بيان كردن همچون فرموده حقتعالى : يهب لمن يشاء اناثا و يهب لمن يشاء الذّكور او يزوّجهم ذكرانا و اناثا و يجعل من يشاء عقيما .

ذكر دو معناى ديگر براى تقسيم

شارح گويد : و گاهى تقسيم را به دو معناى ديگر اطلاق مىكنند : الف : آنكه احوال و حالات چيزى را ذكر كرده درحالتيكه بهر يك از اين احوال آنچه شايسته او است را اضافه نموده و نسبت مىدهند مانند قول ابو الطيب متنبّى :
ساطلب حقّى بالقناء و المشايخ * كانّهم من طول ما التثموا مرد ثقال اذا لاقوا خفاف اذا دعوا * كثير اذا شدّوا قليل اذا عدوّا
يعنى : زود باشد كه بواسطه نيزه‌ها حقّ خود را طلب كنم و نيز بواسطه بزرگسالان و سالمندانى كه گويا ايشان بخاطر طولانى بودن نقاب‌هائى كه مىبندند در وقت جنگ همچون طفل‌هاى بىريش ميباشند و نيز صفت ايشان اينستكه هرگاه با دشمنان مقابل شده و محاربه كنند سنگين بوده و زمانيكه بنصرت خوانده شوند چابك و سبك هستند و هرزمان كه به دشمنان حمله‌ور شوند بسيار و زياد بوده و هروقت شمرده شوند قليل