شاهد در اينستكه شاعر به همين كلام برگشته و گفته است :
بلى و غيّرها الارواح و الدّيم .
و بدينوسيله سخن سابق را نقض و باطل نموده است .
كلمه [ الارواح ] يعنى رياح و بادها و [ الدّيم ] يعنى امطار و بارانهاى پىدرپى .
نكتهاى كه سبب به كار بردن اين صنعت شده عبارت است از اظهار تحيّر و سرگردانى گويا شاعر ابتداء از چيزى كه محقّق نيست خبر داده و سپس كه اندكى به خود آمده و افاقه پيدا كرده است اين خبر را نقض نموده و گفته است :
بلكه گذشت زمان آن را كهنه نموده و وزش بادها و باريدن باران هاى پىدرپى تغييرش داده است .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : لم يبلها تطاول الزمان : كلمه [ لم يبلها ] مشتق از [ بلاء ] به معناى تغيير مىباشد .
و لفظ [ تطاول ] يعنى گذشتن و طولانى شدن .
قوله : و التولّه : عطف تفسير است براى تحيّر .
متن :
و منه التّورية و تسمّى الايهام ايضا و هو ان يطلق لفظ له معنيان قريب و بعيد و يراد البعيد و هى ضربان :
مجرّدة و هى الّتى لا تجامع شيئا ممّا يلائم القريب نحو :
الرّحمن على العرش استوى .
و مرشحة نحو :
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 55
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٥