سپس شارح مىگويد :
مراعات نظير به تفسيرى كه براى آن ذكر نموديم گاهى بواسطه جمع بين دو امر تحقّق مىيابد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
الشّمس و القمر بحسبان ( خورشيد و ماه با حساب معيّن با هم در گردش هستند ) .
در اين آيه بين [ شمس ] و [ قمر ] كه دو امر متناسب با هم بوده و تناسبشان از سنخ تضاد نيست جمع شده .
و زمانى بواسطه بين سه امر متحقق مىشود مانند آنچه در قول ابى عباده بخترى در توصيف شتر آمده :
كالقسى المعطّفات بل الاس * هم مبريّة بل الاوتار
يعنى : آن شتر در وقت جولان همچون كمانهاى كج شده است بلكه مانند تيرهاى تراشيده بوده بلكه نظير زههاى كمان مىباشد .
كلمه [ قسى ] جمع قوس بوده و [ معطّفات ] يعنى منحنيات و لفظ [ اسهم ] جمع [ سهم ] به معناى تير مىباشد و كلمه [ مبريّة ] يعنى تراشيده شده و [ اوتار ] جمع [ وتر ] به معناى زهكمان مىباشد .
شاهد در اينستكه شاعر بين سه معناى متناسب يعنى كمان و تير كمان و زهكمان جمع كرده است .
صنعت تشابه الاطرف و شرح آن
و از جمله افراد مراعات نظير صنعتى است كه برخى آن را تشابه الاطراف خواندهاند و آن اينستكه كلام را به چيزى ختم كنند كه با ابتدائش