قوله : جبان الكلب : بين جبن و ترس سگ و مضافيّت وسائط بسيار است و آنها عبارتند از :
1 - جرئت نداشتن سگ .
2 - انس سگ با مردم و واردين .
3 - كثرت مخالطت و آميزش واردين .
4 - كثرت ميهمانان .
قوله : و مهزول الفصيل : بين لاغرى بچّه شتر و مضافيّت وسائط بسيارى است و آنها عبارتند از :
1 - نبودن شير .
2 - كثرت شاربين شير .
3 - كثرت ميهمانان .
قوله : كعريض القفاء : يعنى گردن پهن ، مثال است براى كنايهاى كه وسائط در آن معدوم است .
زيرا از بلاهت به پهنگردن بودن كنايه آورده شده لذا وقتى گفتند :
فلان عريض القفاء يعنى فلانى ابله است و چنانچه معلوم و روشن است بين ايندو واسطهاى وجود ندارد .
قوله : و عريض الوسادة : يعنى بالش پهن ، مثال است براى كنايهاى كه بين معناى كنائى و اصلى يك واسطه وجود دارد چه آنكه عريض بودن بالش كنايه از پهناى گردن و آن كنايه از ابله بودن مىباشد .
متن
و التّعريض قد يكون مجازا كقولك : آذيتنى فستعرف و انت تريد انسانا مع المخاطب دونه و ان اردتهما
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 327
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٧