مقاله سكاكى
شارح گويد :
سكّاكى مىگويد :
كنايه انحاء و اقسام متفاوتى دارد و آنها عبارتند از :
تعريض و تلويح و رمز و ايماء و اشاره .
اينكه سكّاكى گفته است : الكناية تتفاوت و نگفته الكناية تنقسم جهتش آنست كه تعريض و امثال آن از انحاء ديگر كنايه در واقع از اقسام كنايه تنها نبوده بلكه اعم از آن مىباشد .
انتقاد شارح
شارح مىگويد :
در بيان مذكور نظر و مناقشه داشته و قبول نداريم جهت تعبير به [ تتفاوت ] تقرير مذكور باشد بلكه وجه آن اينستكه اقسام مذكور گاهى با هم تداخل نموده و باختلاف اعتبارات از قبيل وضوح و خفاء ، قلت وسائط و كثرت آنها با هم مختلف تلقّى مىشوند .
و بگفته مصنّف در مقام نقل عبارت سكّاكى : مناسب با عرضيّت تعريض مىباشد يعنى كنايه وقتى عرضيّه بود و سوقش براى موصوف غير مذكور صورت گرفته باشد مناسب اينستكه بر آن اسم تعريض را اطلاق كنند زيرا تعريض عبارتست از ميل دادن كلام به طرفى كه بر مقصود و منظور دلالت نمايد و شاهد بر اينمعنا آنست كه عرف وقتى مىگويد :
عرضت لفلان يا عرضت بفلان .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 323
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٣