باشد تشبيه نيز امكان دارد ولى عكس آن صحيح نيست زيرا ممكن است وجه شبه جلى و آشكار نبوده و نتيجتا استعاره الغاز شود چنانچه در دو مثال گذشته امر چنين مىباشد .
سؤال
اگر گفته شود :
قبلا گفته شد حسن استعاره به رعايت نمودن جهاتى است كه موجب حسن تشبيه مىشوند و از جمله اينها آنست كه وجه شبه بعيد و غير مبتذل بايد باشد بنابراين شرط جلى بودن وجه شبه در استعاره با اين معنا منافات دارد .
جواب
جلى و خفى بودن از امورى هستند كه قابل شدّت و ضعف بوده لذا واجب است وجه شبه جلى بطورى بوده كه مبتذل نباشد چنانچه لازم است وجه شبه غريب و خفى به نحوى بوده كه بحدّ الغاز و معمّا نرسد .
سپس شارح گويد :
ضمير مجرورى در [ يتّصل به ] به ما ذكرنا راجع است و مقصود از [ ما ذكرنا ] اينستكه :
تشبيه وقتى مخفى بود استعاره حسن نداشته و تشبيه متعيّن نيست و حاصل كلام آنكه :
به آنچه قبلا ذكر نموديم اينمطلب كه اكنون بيان مىكنم متّصل و مرتبط است و آن اينكه :
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 282
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٢