آنچه مرضى و پسنديده و انتخاب شده است از مردم در عزّت و جود همچون شتر نجيب و انتخاب شدهاى است كه در بسيارى از شتران نميتوانى آن را بيابى .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : فى شرائط حسن الاستعارة : در حسن استعاره دو شرط معتبر است :
1 - آنكه جهاتى كه باعث و موجب حسن تشبيه است رعايت شوند .
2 - از تشبيه در لفظ اثرى نباشد .
قوله : التّحقيقيّة : استعاره تحقيقيّه ضدّ تخييليّه بوده و آن عبارتست از استعارهاى كه معنايش يا حسّا و يا عقلا متحقّق باشد .
قوله : و التّمثيل على سبيل الاستعارة : قبلا گفته شد تمثيل عبارتست از لفظى كه از معناى مركّبى به كلمهاى كه به معناى آن تشبيه شده نقل پيدا كرده باشد .
قوله : و نحو ذلك : مثل اينكه وجه شبه مبتذل نباشد .
قوله : لانّ ذلك يبطل الغرض : مشاراليه [ ذلك ] شم رائحه تشبيه مىباشد .
قوله : انسان ابخر : ابخر به كسى گويند كه دهانش متعفّن باشد چنانچه شير هميشه دهانش بدبو است .
قوله : رأيت ابلا مأة لا تجد فيها راحلة : كلمه [ مائه ] صفت است براى [ ابلا ] و جمله بعد صفت است براى مأه بنابراين معناى عبارت چنين است :
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 279
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٧٩