ج : بر مجرور مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده : فبشّرهم به عذاب اليم ( پس بشارت بده ايشان را بعذابى دردناك ) .
شاهد در اينستكه [ ذكر ] عذاب قرينه است براينكه [ بشّر ] استعاره تبعيّه و تهكّميه مىباشد يعنى تعبير مزبور به منظور استهزاء و سخريه ايراد شده است .
تنبيه
اينكه مصنّف در متن گفت : و مدار قرينتها و نگفت : و قرينتها :
جهتش آنست كه قرينه منحصر در سه امر مذكور نيست بلكه گاهى قرينه حاليّه است همچون قول شما كه مىگوئيد :
قتلت زيدا ( زيد را كشتم ) در حالى كه او را مورد زدن شديد قرار دادهايد پس اينحال قرينه است كه منظور از [ قتلت ] ضرب شديد مىباشد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : فى الاوّلين : سرّ اينكه مصنّف مدار قرينيّت فعل و مشتّقات از آن را فقط بيان نمود بدون اينكه قرينه استعاره تبعيّه در حروف را متعرّض شود اينستكه قرينه تبعيّه در حروف مضبوط و مشخّص نيست .
قوله : فانّ النطق الحقيقى لا يسند الى الحال : زيرا ناطق بودن حال مستحيل و غير ممكن است .
قوله : او المفعول : مراد مفعولبه است .
قوله : السّماحا : كلمه [ سماحه ] بفتح سين و كسر آن يعنى
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 146
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٤٦