قوله : و هو مسيل الماء : مقصود رودخانه مىباشد .
قوله : فيه دقاق الحصى : ضمير در [ فيه ] به مسيل الماء راجع بوده و مراد از [ دقاق الحصى ] سنگريزه و شن مىباشد .
قوله : سيرا حثيثا : يعنى سير سريع .
قوله : اذا اسند الفعل : ضمير فاعلى در [ اسند ] بشاعر راجعست .
قوله : انّه امتلئت الاباطح : ضمير در [ انّه ] به معناى [ شأن ] مىباشد .
قوله : و اشتعل الرأس شيبا : آيه ( 4 ) از سوره مريم .
در اين آيه شريفه نيز حقتعالى اشتعال را كه وصف براى موى سر مىباشد به رأس كه محلّ است اسناد داده تا بدينوسيله اشعار كند به اينكه حال محل را پر و حلول كرده است لذا هرجزء جزء از رأس متّصف است به اشتعال بخاطر اينكه حال در آن به اين وصف متّصف مىباشد .
قوله : و ادخل الاعناق : معطوف است به [ اسند ] ، بنابر اين ضمير فاعلى در [ ادخل ] به شاعر راجع است .
قوله : فى الهوادى : جمع هاديه است به معناى گردن .
مؤلف گويد :
وجه تسميه عنق به هاديه آنست كه بهائم بواسطه عنق و گردنشان به جهت و طرفى كه ميل به آن دارند هدايت مىشوند .
قوله : تستند اليها : ضمير در [ اليها ] به هوادى راجعست
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 108
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٨