كه رودخانهها پر از شتران بوده كه همچون آب در اين اباطح جارى هستند چنانچه در فرموده حقتعالى نيز كه مىفرمايد : و اشتعل الرأس شيبا .
امر چنين است و اينكه شاعر اعناق را در سير داخل نموده است جهتش آنست كه سرعت و كندى در سير و حركت شتر غالبا در گردن اينحيوان ظاهر مىشود و ساير اجزاء را به آن مستند دانسته و در ثقل و خفّت تابع گردن مىباشند .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : و الشمس للوجه المتهلل : يعنى صورت تابان و نورانى
قوله : به ارتفعوا الخ : ضمير در [ به ] به ذهن راجعست .
قوله : وقف مكانه الى ان يعود اليه : ضمائر در [ وقف ] و [ مكانه ] و [ اليه ] به فرس راجع بوده و در [ يعود ] به صاحب فرس راجع است .
قوله : و اذا احتبى : كلمه [ احتباء ] عبارتست از بستن پشت و ساق پاها را به جامه و نشستن .
قوله : علك : يعنى جويدن .
قوله : الحديدة المعترضة فى فم الفرس : يعنى حلقه اى آهنين كه در دهان اسب مىاندازند .
قوله : به اطراف الاحاديث : يعنى انواع سخنان و از هر درى گفتگو نمودن .
قوله : المطّى : جمع مطيّه بوده به معناى شتر .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 107
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٠٧