زيد اسد ( زيد شير است ) .
يا وجه شبه و ادات باضافه مشبّه محذوف باشند مثل اينكه در مقام اخباز از [ زيد ] بگوئيم : اسد
و بعد از ايندو صورت اعلاى مرابت آنست كه يا وجه شبه بدون ادات و يا ادات بدون وجه شبه حذف شده باشند اعم از آنكه با حذف هريك چيز ديگرى محذوف نبوده يا مشبّه نيز حذف شده باشد مانند :
زيد كالاسد . در اينمثال وجه شبه به تنهائى محذوف است .
و مانند گفتن : كالاسد در وقت اخبار از زيد كه هم وجه شبه و هم مشبه محذوف است .
و نظير : زيد اسد فى الشجاعه .
كه در اينمثال تنها ادات تشبيه حذف شده .
و مثل گفتن : اسد فى الشجاعه و در مقام اخبار از [ زيد ] كه در اينمثال ادات تشبيه و مشبه حذف شدهاند .
و بايد توجه داشت كه غير ايندو مرتبه بقيّه مراتب قوّتى ندارند و مقصود از بقيّه مراتب دو مرتبه باقيمانده از هشت مراتب مذكور مىباشد و آنها عبارتند از :
1 - ذكر ادات تشبيه و وجه شبه و مشبّه و بدين ترتيب تمام اركان تشبيه مذكور مىباشند مانند : زيد كالاسد فى الشجاعه .
2 - حذف خصوص مشبه و ذكر سه ركن ديگر مانند گفتن : كالاسد فى الشّجاعه در حال اخبار از [ زيد ] .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 256
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٥٦