مشبهبه بمشبه مىباشد كه ادات تشبيه يعنى كاف در آن حذف شده و تقدير آن : شعاع الشّمس فيه على ماء كاللجين مىباشد بنابراين تشبيه مذكور تشبيه مؤكد به حساب مىآيد .
تنبيه
لازم بتذكر است كه برخى بين [ لجين الكلام ] بضم لام و فتح جيم يعنى حسن كلام و لجين الكلام بفتح لام و كسر جيم يعنى قبح كلام امتيازى قائل نشده و هجان و زيبائى كلام را از هجين و زشتى آن تميز ندادهاند بلكه هردو را يكسان ديدهاند حتى بعضى اين چنين پنداشتهاند كه لجين در بيت بفتح لام و كسر جيم بوده و به معناى برگى است كه از درخت مىافتد و شاعر وجه الماء و روى آب را به آن تشبيه كرده است .
بعضى ديگر توهّم كردهاند كه [ اصيل ] يعنى درختى كه براى آن ريشه و برگ بوده و ذهب الاصيل يعنى برگى كه بواسطه سرماى پائيزى زرد شده و از درخت به روى آب افتاده باشد و فساد و اشتباه اين دو توهم مستغنى از بيان و شرح مىباشد .
تشبيه مرسل : آنست كه بر خلاف مؤكد باشد يعنى به تشبيهى گويند كه ادات در آن ذكر شده در نتيجه از تأكيدى كه از حذف ادات استفاده شده و آن بحسب ظاهر مشعر است باينكه مشبّه عين مشبّهبه مىباشد خالى گرديده و مثال آن امثلهاى استكه قبلا ذكر شد و در تمام آنها ادات تشبيه ذكر گرديده است .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 247
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٤٧