تشبيه را حذف كرده و سپس مشبّهبه را بمشبه اضافه نمايند مانند قول رشيد وطواط :
و الرّيح تعبث بالغصون و قد جرى * ذهب الاصيل على لجين الماء
يعنى : باد با شاخههاى درخت بازى ميكرد درحاليكه زردى آفتاب وقت عصر بر روى آب همچون طلائى است كه بر روى آبى مانند نقره جريان داشته باشد .
مقصود از [ تعبث بالغصون ] اينستكه باد شاخههاى درخت را به اطراف و جوانب مايل و كج كند .
و مراد از [ اصيل ] زمان بعد از عصر تا مغرب را گويند كه از اوقات شريفه و طيّبه به حساب ميآيد همچون وقت سحر كه چنين مىباشد و بهرصورت در اين وقت رنگ فضاء را به زردى توصيف مىكنند چنانچه در قول شاعر آمده :
و ربّ نهار للفراق اصيله * و وجهى كلا لونيهما متناسب
يعنى : بسا روزى كه بخاطر فراق و جدائى از دوستان وقت عصر آن روز و صورت من هردو از نظر رنگ با هم متناسب بودند يعنى رنگ هردو زرد بود .
بنابراين مقصود از [ ذهب الاصيل ] زردى فضاء در اينوقت و زمان مىباشد و كلمه [ واو ] در [ و قد جرى الخ ] حاليّه بوده و جمله بعد از آن حال است بنابراين معنى چنين است :
و حال آنكه شعاع زرد رنگ آفتاب بر آبى كه مانند نقره است در صفاء و سفيدى الخ پس اضافه [ لجين ] به [ الماء ] از قبيل اضافه