اهل لسان :
هم كالحلقه المفرغه لا يدرى اين طرفاها ( ايشان همچون حلقه غالب گرفته شده مىباشند كه طرف و آخر آن معلوم نيست ) .
شاهد در اينستكه وجه شبه مخفى بوده و غير از خواص ديگرى آن را درك نمىكند و آن عبارتست از :
هم متناسبون فى الشرف كما انّها متناسبه الاجزاء فى الصوره ( ايشان در شرف و بزرگى با هم متناسب بوده و بر يكديگر امتيازى ندارند همانطوريكه اجزاء حلقه صورتا چنين بوده و ابتداء و انتهاء ندارد ) يعنى ايشان در شرافت و آقائى همگى با هم يكسانند بطورى كه ممكن نيست بعضى را فاضل و برخ را افضل بدانيم همانطورى كه حلقه مفرّغه اجزائش با هم متناسب و متساوى بوده و امكان ندارد بعضى را به عنوان طرف و برخى را وسط بدانيم زيرا حلقه قالب گرفته شده و يك جا ريخته شده جوانبش مسدود و بسته است همچون دائره .
شرح مثال مذكور
شيخ عبد القاهر مىگويد :
اين عبارت كلام كسى است كه وقتى حجّاج از بنى مهلب سئوال نمود وى در وصف ايشان كلام مذكور را ايرد نمود .
و جار اللّه زمخشرى مىگويد :
اين كلام گفته انماريه يعنى فاطمه بنت خرشب است چه آنكه وقتى راجع به فرزندانش از وى سئوال شد او در وصف ايشان چنين گفت .
سپس شارح گويد :
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 215
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢١٥