باخضرارها قد نقصت من ضوء الشمس حتى صارت تضرب الى السواد فالمشبه مركب و المشبّه به مفرد و هو القمر .
ترجمه
اقسام تشبيه
مصنّف گويد :
تشبيه باعتبار دو طرف يا تشبيه مفرد بمفرد بوده و آن نيز بر سه قسم است :
1 - آنكه هردو غير مقيّد باشند همچون تشبيه [ خدّ ] به [ ورد ] .
2 - آنكه هردو مقيّد باشند مانند قول اهل لسان : هو كالرّاقم على الماء .
3 - آنكه مختلف باشند يعنى يكى را مقيّد و ديگرى را غير مقيّد بياورند مانند قول شاعر :
و الشّمس كالمرآة فى كف الاشل .
و نيز مانند عكس اين مثال .
و يا تشبيه مركّب بمركّب است همچون تشبيهى كه در بيت بشّار آمده و ذكر گرديد .
و يا تشبيه مفرد به مركّب است نظير تشبيه شقيق كه قبلا گذشت .
و يا تشبيه مركّب به مفرد است همچون تشبيهى كه در قول شاعر آمده :