است كه يافت شده و از نظر تمام مردم اشهر و اتم باشد .
قوله : فى الاوّل : مقصود از آن بيان امكان مىباشد .
قوله : فى الثّانى : منظور از آن بيان حال مىباشد .
قوله : و كذا بيان المقدار : يعنى مقدار حال مشبّه .
قوله : فيقتضى الامرين جميعا : مقصود از [ امرين ] اتميّت و اشهريّت مىباشد .
قوله : فالتشبيه به : ضمير در [ به ] به اتمّ اشهر راجع است .
قوله : بزيادة التقرير : كلمه [ باء ] در [ بزياده ] به معناى سببيّت مىباشد .
متن
او تزيينه كما فى تشبيه وجه اسود بمقلة الظّبى او تشويهه كما فى تشبيه وجه مجدور بسلحة جامدة قد نقرتها الدّيكة .
او استطرافه كما فى تشبيه فحم فيه جمر موقد ببحر من المسك موجه الذهب لابرازه فى صورة الممتنع عادة .
و للاستطراف وجه آخر و هو ان يكون المشبّه به نادر الحضور فى الذّهن امّا مطلقا كما مرّ و امّا عند حضور المشبّه كما فى قوله :
و لا زوردية تزهو بزرقتها * بين الريّاض على حمر اليواقيت
كانّها فوق قامات ضعفن بها * اوائل النّار فى اطراف كبريت
شرح عربى
( او تزيينه ) مرفوع عطفا على بيان امكانه اى تزيين المشبّه فى عين السّامع ( كما فى تشبيه وجه اسود بمقلة الظبى او تشويهه ) اى تقبيحه ( كما فى تشبيه وجه مجدور بسلحة جامد قد نقرتها