و كلمه [ حين نوّرا ] يعنى زمانيكه شكوفهاش باز شده باشد .
شاهد در تشبيه ستاره ثريّا به خوشهء انگور ملّاحى است كه هردو مفرد بوده و وجه شبه بين آنها هيئتى است كه از تقارن اشكال دائرهاى سفيد رنگ كوچك حاصل شده كه در مرأى هربينندهاى واقع شدهاند يعنى به نظر بينندهگان اشكال مستدير صغير و كوچك ميابند اگرچه در واقع بزرگ ميباشند و نيز هيئت آنها بر كيفيّت مخصوصى است نه اينكه اجتماعشان بنحو اجتماع تضام و تلاصق بوده كما اينكه فاصله بينشان از هم زياد نمىباشد و همچنين هريك از اشكال مستدير از نظر طول و عرض واجد مقدار مخصوص مىباشند .
پس شاعر به اشياء مختلفى چند نظر كرده و هيئت خاصّى از آنها را كه حاصل شده است مقصود و منظور قرار داده و از آن به عنوان وجه شبه بين طرفين ياد كرده و همانطورى كه قبلا گفتيم طرفين در اين تشبيه مفرد هستند زيرا مشبّه ستارهء ثريّا و مشبّهبه عنقود مقيّد به اينكه عنقود ملاحيه بوده در حالى كه شكوفهء آن شكفته و خارج شده است و اين تقييد البتّه با افراد هيچگونه تنافى ندارد چنانچه انشاء اللّه عنقريب شرح آن خواهد آمد .
شرح فارسى
توضيح
قوله : و معنى التّركيب ههنا : مشاراليه [ ههنا ] موردى است كه وجه شبه مركّب باشد .
قوله : فتنتزع منها هيئة : ضمير در [ منها ] به اشياء راجع است و مراد از [ هيئت ] صورتى استكه در خارج وجود نداشته
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 130
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣٠