هدايت و پاكيزهگى نفس در تشبيه وجود شيئى كه فاقد نفع است بعدمش و تشبيه مرد شجاع به شير و تشبيه علم به نور و عطر به خلق شخص كريم .
شارح گويد :
امثله واحد حسّى بشرح زير است :
الف : حمره و سرخى در اشياء مبصر .
ب : خفاء صوت در اشياء مسموع .
ج : بوى خوش در اشياء مشموم .
د : لذّت بردن از طعم در اشياء مذوق .
ه : نرمى در اشياء ملموس .
اوّلى يعنى حمره در تشبيه [ خدّ ] به [ ورد ] وجه شبه مىباشد .
دوّمى يعنى خفاء و صوت در تشبيه [ صوت ضعيف ] به [ همس ] وجه شبه مىباشد .
سوّمى يعنى بوى خوش در تشبيه [ نكهه ] به [ عنبر ] وجه شبه مىباشد .
چهارمى يعنى لذّت بردن از طعم در تشبيه آب دهان به شراب وجه شبه مىباشد .
پنجمى يعنى نرمى در تشبيه پوست نرم و لطيف به حرير وجه شبه مىباشد .
البتّه بايد توجّه داشت در اينكه [ خفاء ] از مسموعات و [ طيب ] از مشمومات و [ لذّت ] از مذوقات باشد تسامح است .
و امّا امثله واحد عقلى بقرار زير مىباشد :
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 124
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢٤