مراد از اينكه مىگوئيم وجه شبه حسى است آنست كه افراد و جزئيّات آن با حسّ درك ميشوند نظير حمره ( سرخى ) كه مصاديق و افرادش در مواد حاصل بوده و با حس بصر درك ميشوند و خلاصه كلام اينكه :
وجه شبه يا واحد و يا مركّب و يا متعدّد مىباشد و هركدام از اوّلى و دوّمى يا حسّى بوده و يا عقلى ميباشند و امّا اخير ( متعدّد ) از سه حال خارج نيست :
الف : آنكه تمام حسّى بوده .
ب : آنكه تمام عقلى باشند .
ج : برخى حسّى و بعضى عقلى باشند .
بنابراين مجموع اقسام وجه شبه هفتتا مىشود به اين شرح :
1 - وجه شبه واحد حسّى باشد .
2 - وجه شبه مركّب حسّى باشد .
3 - وجه شبه واحد عقلى باشد .
4 - وجه شبه مركّب عقلى باشد .
5 - وجه شبه متعدّد تمام حسّى باشند .
6 - وجه شبه متعدّد تمام عقلى باشند .
7 - وجه شبه متعدّد برخى از آنها حسّى و بعضى عقلى باشند .
از ميان اين هفت قسم در سه قسم آن وجه شبه عقلى است كه طرفين تشبيه در آنها از چهار حال بيرون نيست :
اوّل آنكه هردو حسّى باشند .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 120
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢٠