تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 401

مساهمون:

ص٤٠١
و برخاست نما يا با ابن سيرين ) . ب : تهديد مثل : اعملوا ما شئتم ( هركار كه خواستيد بكنيد ) . ج : تعجيز نظير : فأتوا بسورة من مثله ( پس بياوريد يك سوره مانند قرآن ) . شارح در ذيل [ و منها ] مىگويد : ضمير مونث به انواع طلب راجع است و سپس در تفسير و تعريف امر مىگويد : امر عبارتست از طلب فعل و معنائى كه كف نبوده و اين طلب بنحو استعلاء صورت گيرد . و صيغه آن در معانى بسيار استعمال مىشود و حضرات در معناى حقيقى موضوع له آن با هم به نزاع و اختلاف برخاسته‌اند و در اينمسئله اختلاف بسيار است و چون هيچيك از دلائل متخاصمين قطع‌آور نيست مصنف گفته است : اظهر نزد من آن است كه صيغه امر براى طلب فعل بنحو استعلاء مىباشد اعم از آنكه با لام مقرون بوده مانند ليحضر زيد ( بايد زيد حاضر گردد ) يا غير آن باشد همچون : اكرم عمرا ( اكرام و نيكى نما به عمرو ) و نيز مانند : رويد بكرا ( به بكر مهلت بده ) . و از سه مثالى كه مصنف در متن آورد اينطور بدست مىآيد كه مراد از صيغه امر آنست كه بر طلب فعل غير كفى بنحو استعلاء دلالت نمايد اعم از آنكه اسم بوده همچون [ رويد ] يا فعل باشد مانند [ ليحضر ] و [ اكرم ] . و در تفسير معناى [ استعلاء ] مىگويد :