جوابش اينست كه گفته شود : او كريم است يا صفتى از صفات ديگر را بياورند .
و بواسطه كلمه [ من ] از جنس ذوى العقول پرسيده مىشود چنانچه مىگوئى : من جبريل ؟
يعنى از چه جنس است آيا بشر بوده يا ملك و يا جن مىباشد ؟
مصنف گويد :
در آنچه سكاكى بيان كرده مناقشه و اشكال داريم .
شارح گويد :
و در سئوال از جنس ، پرسش از ماهيت و حقيقت داخلست يعنى به گفته سكاكى سئوال از حقيقت را نيز با [ ما ] مىنمايند مانند : ما الكلمة ؟
يعنى كلمه از چه جنس الفاظ مىباشد ؟
و جواب آن اينست كه گفته شود : لفظ موضوع مفرد مىباشد .
و سپس در ذيل [ و فيه نظر ] مىگويد :
وجه آن اينست كه :
قبول نداريم كلمه [ من ] براى سئوال از جنس بوده و اينكه در جواب ( من جبريل ) گفتن : ملك صحيح باشد بلكه در جواب بايد بگوئيم : ملك من عند اللّه ، مأتى بالوحى و نيز ديگر خصوصيات چيزى را بايد آورد تا بدين وسيله مشخّص و متعين گردد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : و قال السكاكى : يعنى سكاكى در مقام بيان فرق بين [ ما ] و [ من ] مقاله مذكور را گفته است .
قوله : و جوابه كتاب : ضمير مجرورى در [ جوابه ] به ما عندك
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 372
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٧٢