اثبات گرديد همين حدود اسمى عينا حدود حقيقى مىگردند .
ناگفته نماند آنچه در اين مقام نقل نموديم تمام در كتاب شفاء شيخ الرئيس مذكور مىباشد .
سپس قائل مزبور گفته است :
و به كلمه [ من ] از عارض و حالت مشخصهاى كه بر ذوى العقول طارى مىگردد سئوال مىگردد لذا اين امر مورد سئوال يعنى عارض شخصى موجب تشخّص و تعين معروض مىگردد چنانچه مىگوئيم : من فى الدّار كه در جواب اين سئوال گفته مىشود : زيد يا جوابى شبيه به آن كه مفيد تشخّص مستفهم عنه باشد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : يطلب بها وجود الشيئ : مقصود تصديق به وجود الشيئ مىباشد .
قوله : او لا وجوده لها : ضمير در [ وجوده ] به دوام و در [ بها ] به حركت برمىگردد .
قوله : و قد اعتبر فى هذه : يعنى در هل مركبه .
قوله : شيئان : مقصود موضوع و محمول مىباشد .
قوله : و فى الاولى : يعنى هل بسيطه .
قوله : شيئ واحد : مقصود همان موضوع است مانند حركت در مثال مذكور .
قوله : و هى بسيطة بالنسبة اليها : ضمير [ هى ] به اولى و در [ اليها ] به ثانيه عود مىكند .
قوله : لفظ اشهر : مثلا مىگوئيم : سيمرغ .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 367
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٦٧