قوله : من فهل تشكرون و فهل انتم تشكرون : در حاشيه و سوقى آمده است كه صور متصوره ششتا مىباشد زيرا استفهام يا با [ هل ] بوده و يا با [ همزه ] مىباشد و هركدام از ايندو يا بر جمله فعليه داخل شده و يا بر اسميه وارد گشتهاند ، جمله اسميه يا خبرش فعل بوده و يا اسم مىباشد بنابراين امثله ششگانه عبارتند از :
1 - هل انتم شاكرون .
2 - هل انتم تشكرون .
3 - هل تشكرون .
4 - أانتم شاكرون .
5 - أانتم تشكرون .
6 - أتشكرون .
و جمله ( هل انتم شاكرون ) دلالتش بر طلب شكر از پنجتاى باقى روشنتر و بهتر مىباشد و دليلش همان است كه مصنف در متن به آن اشاره كرده است .
قوله : مع انه مؤكد بالتكرير : ضمير در [ انّه ] به هل انتم تشكرون راجع است و مقصود از تكرار ، تكرار [ تشكرون ] است كه يك بار بعد از [ هل ] آمده و مرتبه ديگر بعد از [ انتم ] مىباشد .
قوله : لان انتم فاعل لفعل محذوف : علت است براى [ تكرير ] يعنى اصل [ هل انتم تشكرون ] هل تشكرون انتم تشكرون بوده .
قوله : لانه الذى يقصد به : ضمير در [ لانّه ] به بليغ و در [ به ] به [ هل زيد منطلق ] راجع است و مقصود اينست كه : بليغ داراى چنين شأنى است كه لطائف و دقائق را مراعات مىكند نه غير او .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 361
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٦١