قال يا قوم اتّبعوا المرسلين اتّبعوا من لا يسئلكم اجرا و هم مهتدون .
يعنى : گفت اى گروه و قوم من از پيامبران تبعيّت كنيد ، كسانى را تبعيت كنيد كه از شما مزد و اجرى طلب نكرده و به راه نجات راه يافتهاند .
شاهد در [ و هم مهتدون ] است كه معناى آيه بدون آن تمام و كامل است زيرا رسول قطعا به راه نجات هدايت يافته لذا كلمه [ مرسلين ] ما را از آوردن [ و هم مهتدون ] بىنياز مىكند منتهى ذكر اينجمله به منظور زيادى حثّ و مبالغه بر اتّباع انبياء و ترغيب مردم بر تبعيّت از ايشان مىباشد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : اذا ابعد فيها : يعنى زمانيكه در بلاد طى راه و قطع طريق نمايد و بگفته برخى از شارحين طبق اينمعنا وجه تسميه ايغال به اين نام آنست كه متكلم از حدّ معنا تجاوز كرده و بمرز زيادى از آن ميرسد .
قوله : بما يفيد نكتة : اعم از آنكه مفيد نكته كلمه مفرد بوده يا جمله باشد
قوله : يتم المعنى بدونها : يعنى بدون نكته
قوله : كزيادة المبالغة : يعنى زياد نمودن مبالغه در تشبيه .
قوله : الهداة : جمع [ هادى ] يعنى راهنمايان .
قوله : كانّه علم : ضمير منصوبى در [ كأنّه ] به صخر راجع است .
قوله : فى رأسه نار : ضمير در [ رأسه ] به علم عود مىكند .
قوله : بما يهتدى به : كلمه [ يهتدى ] مجهول مىباشد .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 700
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٠٠