بطورى كه عام ديگر شاملش نشده و حكم آن را از عام نميتوان استفاده كرد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
حافظوا على الصّلوات و الصّلوة الوسطى .
يعنى بر نمازها محافظت و مراقبت نمائيد و نيز نماز وسطى را رعايت كنيد مقصود از [ الصّلوة الوسطى ] نمازى است كه در وسط صلوات يوميّه قرار گرفته يا مراد از آن [ صلوة فضلى ] يعنى نماز برتر و والاتر از نمازهاى ديگر مىباشد چه آنكه معناى دوّم منشأش قول اهل لسان است كه به افضل كلمه [ اوسط ] را اطلاق مىكنند و بهرتقدير از نظر اكثر فقهاء مقصود از [ صلوة وسطى ] نماز عصر مىباشد .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : و المراد الذكر الخ : يعنى و مراد المصنّف .
قوله : على سبيل العطف : يعنى نه بر سبيل وصف و نعت .
قوله : حتّى كانّه ليس من جنسه : ضمير در [ كانّه ] به خاص راجع است .
قوله : يعنى انّه لما امتاز الخ : ضمير [ انّه ] به خاصّ راجع است .
قوله : بما له من الاوصاف الشريفة : ضمير در [ له ] به خاص راجع است
قوله : و لا يعرف حكمه منه : ضمير در [ حكمه ] به خاص و در [ منه ] به عام راجع است .
قوله : حافظوا على الصّلوات الخ : آيه ( 238 ) از سوره بقره
متن
و اما بالتكرير لنكتة كتاكيد الانذار فى كلّا سوف تعلمون ثمّ كلّا سوف تعملون .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 692
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٩٢