بين متنافيين زيرا حقيقت جمع بين متنافيين آنست كه بر ذات واحدى دو صفتى كه اجتماعشان بر شيئ واحد در زمان واحد و از جهت واحد ممتنع است صادق باشند در حالى كه اين معنا محال و غير ممكن است پس لازم بود كلمه [ ايهام ] را در عبارت بياورد
شرح فارسى :
توضيح
قوله : ليرى المعنى فى صورتين : يعنى يكى از انحاء و انواب اطناب آنست كه ابتداء كلام را مبهم و سپس واضح و آشكار مىآورند و از آن به ايضاح بعد از ابهام تعبير مىكنند و آن به منظور اغراض و جهاتى است كه يكى از آنها اينستكه معناى كلام را در دو صورت مختلف نشان مىدهند و پرواضح است كه اين امر از حسن و زيبائى خاصّى برخوردار است و بقول شارح ايضاح بعد از ابهام مفيد دو علم بوده ، علم اجمالى و علم تفصيلى و جاى ترديد نيست كه دو علم از يك علم بهتر مىباشد و بگفته برخى ديگر عرضه نمودن شخص زيبا روى را دو لباس امر مستحسن و پسنديدهاى مىباشد .
قوله : و علمان خير من علم واحد : اين عبارت ضرب المثل معروف و مشهورى است كه اصل آن اين بوده :
مردى با فرزندش در طريقى مىرفتند ، پدر به پسر گفت :
فرزندم از جاده و راه تحقيق نما تا به آن آشنائى بهم رسانيم .
پسر گفت : من به آن عالم و آگاهم .
پدر گفت : فرزندم علمان خير من علم واحد .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 687
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٨٧