تقدير اين آيه چنين است :
فارسلونى الى يوسف لاستعبره الرّويا ففعلوا ، فاتاه فقال له يوسف ( پس مرا بنزد يوسف بفرستيد تا از او تعبير خوابم را بخواهم ، پس آنها اين كار را كرده و وى را بنزد يوسف فرستادند ، پس او بنزد آنحضرت آمد و بوى عرض نمود اى يوسف ) .
پس چنانچه ملاحظه مىشود در اين آيه بيش از يك جمله حذف شده است .
سپس مصنّف مىگويد :
حذف بر دو گونه است :
الف : آنكه بجاى محذوف چيزى قرار نگرفته باشد چنانچه مثالش گذشت
شارح گويد :
مقصود اينستكه بجاى محذوف چيزى قرار نگرفته بلكه بقرينه اكتفاء شده باشد چنانچه در تمام امثله سابق امر چنين مىباشد .
پس از آن مصنّف گويد :
ب : آنان كه بجاى محذوف چيزى قرار گرفته باشد مانند :
و ان يكذّبوك فقد كذبت رسل من قبلك ( اگر تو را تكذيب كنند پس رسولان قبل از تو نيز تكذيب شدهاند ) .
شارح گويد :
در اين آيه شريفه جمله [ فقد كذبت ] جواب شرط نبوده زيرا تكذيب رسل قبل از تكذيب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بوده و پرواضح
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 667
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٦٧