قوله : ما ليس بحذف : يعنى كلامى است كه در نفس تركيبش حذفى نباشد .
قوله : و لكم فى القصاص حياة : آيه ( 179 ) از سوره بقره
قوله : انّه متى قتل قتل : ضمير در « انّه » به انسان راجع بوده و « قتل » اوّل معلوم و دوّمى مجهول مىباشد .
قوله : كان ذلك داعيا له : مشاراليه « ذلك » علم به قصاص مىباشد
قوله : و اعتبار الفعل الخ : جواب است از سؤال مقدّر به شرطى كه گذشت
قوله : يتعلّق به الظرف : مقصود از « ظرف » ، لكم مىباشد .
قوله : رعاية لامر لفظى : مقصود از « امر لفظى » قواعد نحوى است .
قوله : لكان تطويلا : مقصود از تطويل بگفته برخى از شرّاح حشو مىباشد .
قوله : عمّا كانوا عليه : مقصود مشى در عصر جاهليّت است چه آنكه در اين عصر اگر كسى ديگرى را مىكشت هم قاتل و هم اقوام پدرى او را ميكشتند .
قوله : ادعى له : ضمير در « له » به قتل راجع است .
قوله : و ان لم يكن مخلّا بالفصاحة : ضمير در « لم يكن » به اشتمال بر تكرار راجع است .
متن
و ايجاز الحذف ، و المحذوف امّا جزء جملة مضاف نحو : و اسئل القرية .
او موصوف نحو : انا ابن جلا و طلّاع الثّنايا
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 654
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٦٥٤