در مثال [ كلّمته فوه الى فىّ ] جمله حاليّه از اين جهت بدون [ واو ] آمده كه بمفرد تأويل برده مىشود و تقدير آن اينست : كلّمته مشافها .
قوله : و نوع من التشبيه : مثلا در جمله [ اتاها امرنا بياتا او هم قائلون ] عبارت [ او هم قائلون ] حال است و [ واو ] در آن ترك شده به جهت تشبيه آن به [ واو ] عاطفه لذا اگر واو را مىآورديم با حرف عاطفه ديگر يعنى [ او ] جمع مىشد .
قوله : بالطريق اولى : وجه اولويت آنست كه استيناف در اين دو مثال ظاهرتر و روشنتر مىباشد .
متن :
و ان جعل نحو ( على كتفه سيف ) حالا كثر فيها تركها نحو : خرجت مع البازى على سواد .
و يحسن الترك تارة لدخول حرف على المبتداء كقوله :
فقلت عسى ان تبصرينى كانّما * بنى حوالى الاسود الحوارد
و اخرى لوقوع الجملة الاسميّة به عقب مفرد كقوله :
و اللّه يبقيك لنا سالما * برداك تبجيل و تعظيم
شرح عربى
ثم قال الشيخ : ( و ان جعل نحو على كتفه سيف حالا كثر فيها ) اى فى تلك الحال ( تركها ) اى ترك الواو ( نحو ) قول بشاره اذا انكرتنى بلدة او نكرتها .
( خرجت مع البازى علىّ سواد ) اى بقيّة من الليل يعنى اذا لم يعرف قدرى اهل بلدة او لم اعرفهم خرجت منهم مصاحبا للبازى هو ابكر الطيور مشتملا على شئ من ظلمة الليل غير منتظر لاسفار الصبح فقوله على سواد حال ترك فيها الواو .
ثم قال الشيخ الوجه ان يكون الاسم فى مثل هذا فاعلا بالظرف