ايندو مسافرت يكى در زمستان بيمن بوده و ديگرى در تابستان به شام مىباشد .
و تقدير [ و ليس لكم الاف ] اينست كه :
ليس لكم مؤالفة فى الرحلتين المعروفتين .
يعنى براى شما در دو مسافرت معروف مؤالفت و اجتماعى نميباشد .
شاهد در اينست كه گويا گفته شده :
اصدقنا فى هذا الزعم ام كذبنا ؟ آيا ما در اين گمان به صواب رفته يا بكذب گرائيدهايم ؟
پس در جواب اين سئوال مقدر گفته شده : كذبتم بكذب گرائيدهايد .
پس اين جمله مستأنفه يعنى ( كذبتم ) حذف شده و بجاى آن [ لهم الف و ليس لكم الالف ] قرار گرفته زيرا بر آن دلالت دارد .
و چه بجاى آن چيز ديگرى قرار ندهند بلكه به صرف قرينه اكتفاء مى نمايند مانند :
فنعم الماهدون كه بنابر قولى نحن الماهدون مىباشد .
و اين قول ، قول كسانى است كه اسم مخصوص بمدح يا ذمّ را خبر براى مبتداء محذوف قرار مىدهند .
پس در اصل هم نحن الماهدون بوده و جمله [ هم نحن ] حذف شده بدون آنكه بجايش چيزى قرار داده شود .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : و عليه قوله نعم الرجل : ضمير در [ عليه ] به حذف صدر استيناف راجعست .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 512
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥١٢