فماذا قال ابراهيم فى جواب سلامهم ( ابراهيم در جواب سلام ايشان چهچيز گفت ) ؟
در جواب اين سئوال گفته مىشود :
قال سلام يعنى ابراهيم ايشان را جوابى نيكوتر داد .
و وجه نيكوتر بودن جواب ابراهيم آنست كه وى جواب سلام را با جمله اسميّه آورد كه بر دوام و ثبوت دلالت دارد در حالى كه آنان جمله تحيّت را فعليه آوردند .
و نيز مانند قول شاعر :
زعم العواذل الخ .
كلمه [ العواذل ] جمع [ عاذله ] يعنى جماعت عاذله و ملامتكنندهگان مىباشد .
و كلمه [ غمرة ] يعنى شدت .
و معناى [ صدقوا ] اينست كه جماعت عواذل در گمانشان كه من در شدت و سختى هستم بصواب رفته و راست پنداشتهاند .
و كلمه [ لا تنجلى ] يعنى لا تنكشف .
يعنى ولى شدت و اندوه من منكشف و بر طرف نمىشود به خلاف اكثر شدائد و سختىها .
گويا وقتى شاعر گفت :
زعم العواذل اننى فى غمرة .
سئوالى پيش آمد كه : اصدقوا ام كذبوا ( آيا ايشان راست پنداشتند يا دروغ گفتند ) ؟
در جواب گفته شده : صدقوا يعنى راست پنداشتند .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 502
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٠٢