تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 500

مساهمون:

ص٥٠٠
و يا سئوال از غير سبب مطلق و سبب خاص مىباشد مانند آنچه در آيه شريفه آمده : قالوا سلاما ، قال سلام يعنى : فرستاده‌گان ما به ابراهيم عليه السلم سلام دادند ، ابراهيم فرمود سلام بر شما باد . شاهد در [ قال سلام ] است كه جمله مستأنفه بوده و در جواب سئوال مقدر يعنى [ فماذا قال ] آورده شده است . و نيز مانند قول شاعر :
زعم العواذل اننى فى غمرة * صدقوا و لكن غمرتى لا تنجلى
يعنى آن جماعت ملامت‌كننده پنداشتند كه من در شدّت و سختى هستم ، راست گفتند ولى شدّت و سختى من بر طرف نمىشود . شارح گويد : استيناف بر سه قسم است زيرا سئوالى را كه جمله اولى متضمن آن است يا از سبب حكم بطور مطلق بوده مانند قول شاعر : قال لى كيف الخ . كه تقدير : ما بالك يا ما سبب علتك مىباشد چنانچه عرف و عادت قرينه بر اين معنا مىباشند زيرا وقتى گفته شود : فلان مريض ( فلانى مريض است ) . از سبب مرض او سئوال مىشود نه آنكه گفته شود : آيا سبب مرض وى فلان و فلان است على الخصوص [ سهر ] و [ حزن ] را بعنوان سبب مورد سئوال هرگز قرار نمىدهند تا سئوال از سبب خاصّ باشد . و يا سئوال از سبب خاص براى اين حكم مىباشد مانند آنچه در