ترجمه
اقسام استيناف
مصنف گويد :
استيناف بر سه قسم است :
زيرا سئوال يا از سبب حكم بطور مطلق بوده مانند آنچه در كلام شاعر آمده :
قال لى كيف انت ، قلت عليل * سهر دائم و حزن طويل
يعنى : آن مرد به من گفت كه در چه حالت هستى ؟
در جواب به او گفتم : بيمار بوده و پيوسته مبتلا به بيخوابى و غم و اندوه بسيار مىباشم .
شاهد در مصراع دوم است يعنى [ سهر ، دائم و حزن طويل ] كه جمله مستأنفه بوده و در جواب سئوال مقدر يعنى : ما بالك عليلا ( چه چيز تو را عليل و بيمار نموده ) يا ما سبب علّتك ( سبب بيمارى تو چيست ) آورده شده است .
يا سئوال از سبب خاصى مىباشد مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :
و ما ابرئ نفسى ، انّ النفس لامّارة بالسوء ، يعنى من نفس خود را تبرئه و تذكيه نمىكنم زيرا نفس بسيار انسان را به انجام كار ناشايست امر مىنمايد .
شاهد در جمله [ انّ النّفس الخ ] مىباشد كه مستأنفه بوده و در جواب سئوال مقدر آمده است .
اينقسم از جمله مستأنفه مقتضى استكه حكم در آن تأكيد گردد .