ترجمه
مصنف گويد :
شرط مقبول بودن عطف با واو و اداتى نظير آن اين است كه بين دو جمله معطوف و معطوف عليه جهتى جامع وجود داشته باشد مانند : زيد يكتب و يشعر ( زيد نثر و شعر مىگويد ) .
يا مثل : زيد يعطى و يمنع ( زيد مىبخشد و امتناع مىورزد ) .
و بخاطر همين جهت است كه بر ابى تمام در شعرى كه گفته عيب و ايراد گرفته شده است ، وى مىگويد :
لا و الذى هو عالم انّ النّوى * صبر و انّ ابا الحسين كريم
يعنى نه چنين است ، قسم به آنكس كه مىداند فراق و جدائى تلخ است و اينكه ابا الحسين شخص كريمى مىباشد .
شرط مقبول بودن عطف با ادات عاطفه
شارح گويد :
شرط مقبول بودن عطف جمله دوّم بر اوّل با واو و ديگر ادات عطف آن است كه بين دو جمله متعاطف جهت مشترك و جامعى وجود داشته باشد تا بتوان آن دو را بر يكديگر عطف نمود مانند :
زيد يكتب و يشعر چه آنكه بين كتابت و شعر تناسب و ارتباطى ظاهر و روشن مىباشد .
و نيز مثل : يعطى و يمنع زيرا بين اعطاء و منع تضاد بوده و نفس تضاد امرى است مشترك بين هردو بخلاف زيد يكتب و يمنع يا يعطى و يشعر كه در اين دو مثال عطف مقبول نيست بخاطر آنكه جمع بين