به اين ترتيب :
1 - جمله خبريّه .
2 - جملهاى كه مفعولبه باشد .
3 - جملهاى كه مضافاليه واقع شده باشد .
4 - جملهاى كه جواب شرط جازم باشد .
5 - جملهاى كه حال قرار گرفته باشد .
6 - جملهاى كه تابع براى مفرد باشد .
7 - جملهاى كه عطف باشد بيكى از جملات مذكور .
و مراد از قسم دوم جملهاى است كه مفرد را نتوان جاى آن قرار داد و آنها نيز هفتتا هستند به اين شرح :
1 - جمله مستأنفه .
2 - جمله معترضه .
3 - جملهاى كه جواب شرط غير جازم باشد .
4 - جملهاى كه صله براى موصول باشد .
5 - جملهاى كه تابع براى جملهاى باشد كه محل از اعراب نداشته باشد .
6 - جمله تفسيريّه .
7 - جملهاى كه جواب براى قسم باشد .
قوله : اى حكم الاعراب الذى لها : ضمير در [ لها ] به جمله اولى راجع است .
قوله : مثل كونها خبر مبتدء : ضمير در [ كونها ] به جمله اولى عود مىكند و مثال جملهاى كه خبر باشد براى مبتداء و جمله ديگر را به آن
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 440
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٤٠