كالاعزاء فى قولك لمن اقبل يتظلّم : يا مظلوم و الاختصاص فى قولهم :
انا افعل كذا ايها الرجل اى مخصصا من بين الرّجال .
شرح عربى
و منها اى من انواع الطلب ( النداء ) و هو طلب الاقبال به حرف نائب مناب ادعو لفظا او تقديرا ( و قد تستعمل صيغته ) اى صيغة النداء ( فى غير معناه ) و هو طلب الاقبال ( كالاغراء فى قولك لمن اقبل يتظلم يا مظلوم ) قصدا الى اغرائه و حثه على زيادة التظلّم و بثّ الشكوى لان الاقبال حاصل ( و الاختصاص فى قولهم انا افعل كذا ايها الرجل ) فقولنا ايها الرجل اصله تخصيص المنادى بطلب اقباله عليك ثم جعل مجردا عن طلب الاقبال و نقل الى تخصيص مدلوله من بين امثاله بما نسب اليه اذ ليس المراد باى و وصفه المخاطب بمنادى بل ما دل عليه ضمير المتكلم فايّها مضموم و الرجل مرفوع و المجموع فى محل النصب على انه حال .
و لهذا قال ( متخصصا ) اى مختصا ( من بين الرجال ) و قد يستعمل صيغة النداء فى الاستغاثة نحو [ ياللّه ] و التعجب نحو ( يا للماء ) و التحسر و التوجع كما فى نداء الاطلال و المنازل و المطايا و ما اشبه ذلك .
ترجمه
نداء يكى از انواع طلب مىباشد
مصنف گويد :
و از جمله انواع طلب نداء مىباشد ، و گاهى صيغه آن در غير معنايش استعمال مىگردد همچون اغراء در قول شما كه وقتى شخص بعنوان دادخواهى نزدتان مىآيد مىگوئيد : يا مظلوم .
و يا نظير اختصاص در قول اهل لسان كه مىگويند : انا افعل كذا ايها الرجل .
شاهد در [ ايّها الرّجل ] است كه در معناى اختصاص استعمال