شرح فارسى :
توضيح
قوله : و المشهور عند الجمهور : مصنف نقل قول جمهور را در مقابل رأى سكّاكى نمود تا به اين وسيله اختلاف بين ايندو را بعدا تشرح كند .
قوله : بعد التعبير عنه اى عن ذلك المعنى : اين عبارت صريح است در اينكه معنا در دو طريق التفات با هم متّحد هستند يعنى هردو در مصداق با يكديگر يكسان مىباشند بنابراين مثال انا زيد و انت عمرو در تعريف التفات برأى مشهور داخل مىگردد از اينرو شارح شرط آتيه را ذكر نمود تا بدينوسيله اين قبيل از امثله خارج شوند .
قوله : على خلاف ما يقتضيه الظّاهر : يعنى اگرچه با ظاهر مقام موافق باشد چه آنكه مناط تحقق يافتن التفات از نظر جمهور آنست كه تعبير دوّم بر خلاف مقتضاى ظاهر باشد اعم از آنكه با ظاهر مقام موافق بوده يا مخالف باشد .
قوله : و يترقّبه : كلمه [ ترقّب ] به معناى انتظار مىباشد و تقدير عبارت چنين است :
بخلاف ما يترقّبه .
قوله : و لا بدّ من هذا القيد : مقصود از [ هذا القيد ] به شرط اين يكون الخ مىباشد .
قوله : مثل قولنا انا زيد و انت عمرو : ايندو مثال اگرچه همانطوريكه قبلا اشاره كرديم در تعريف التفات مشهور داخل مىشوند ولى با شرط مزبور خارج مىگردند چه آنكه تعبير دوّم كه ( زيد ) و ( عمرو )
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 591
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٩١