[ مقصود از مقدمه ]
كشانيده شد كه مقصود در سه فن معانى و بيان و بديع منحصر است از اينرو مناسب آنست كه هركدام از اين فنون را با الف و لام عهد بياورد بخلاف مقدمه چه آنكه مقتضى براى ايراد آن با لفظ معرفه در اين مقام وجود ندارد .
و اما نزاع در اينكه تنوين در [ مقدمه ] براى تعظيم است يا تقليل از امورى است كه شايسته نيست بين محصّلين و اهل دانش واقع شود .
كلمه [ مقدمة ] از مقدمة الجيش اخذ شده و آن عبارتست از جماعتى كه در پيشاپيش لشگر حركت كنند چه آنكه لفظ مزبور مشتق از [ قدّم ] به معناى [ تقدّم ] يعنى جلو افتاد مىباشد .
گويند مقدمة العلم و مقصودشان مطالبى است كه شروع در مسائل علم وابسته به آن است و نيز مقدمة الكتاب گويند و منظورشان پارهاى از كلام است كه پيش از مقصود ذكر نموده و جهتش آنست كه مقاصد كتاب با آن مرتبط بوده و بواسطه آن در مقاصد كتاب منتفع مىشوند .
و مقدمه در اينجا براى بيان معناى فصاحت و بلاغت و انحصار علم بلاغت در دو علم معانى و بيان و آنچه مناسب با اين دو است مىباشد و واضح استكه مقاصد كتاب با اينقمدمه مرتبط مىباشند .
و فرق بين مقدمة العلم و مقدمة الكتاب از امورى است كه بر بسيارى از مردم مخفى و پنهان مانده است .
شرح فارسى :
توضيح
شارح گويد : مصنف هركدام از فنون ثلاثه را در