مستلزم رفع ايجاب كلّى است حال اگر بعد از آوردن لفظ كلّ و گفتن لم يقم انسان بگوئيم : مدلولش نفى حكم از افراد بطور مجمل است اين معنا مدلول مطابقى آن بوده كه قبلا مدلول التزامى محسوب ميشد از اينرو حمل [ لم يقم كلّ انسان ] بر نفى قيام از افراد بطور مجمل تأكيد نمى باشد زيرا در تأكيد لازمست دلالت مؤكّد ( بكسر كاف ) با دلالت مؤكّد ( بفتح كاف ) بر معنائى با هم متّحد باشد و اينجا اينطور نمىباشد .
جواب شارح از كلام دفاعكننده
حاصل جوابيكه شارح از اين كلام مىدهد اينستكه :
در تحقّق تأكيد چنين امرى شرط نيست چه آنكه اگر اينجهت نيز شرط باشد نبايد قضيّه [ كلّ انسان لم يقم ] بفرضى كه براى نفى حكم از افراد بطور اجمال باشد افاده تأكيد نمايد زيرا قضيّه [ انسان لم يقم ] بر اينمعنا بطور التزام دلالت دارد نه مطابقه در حالى كه مؤكّد بودن آن جاى شبهه نيست .
قوله : لانّ هذا المعنى كان حاصلا بدونه : ضمير در [ بدونه ] به لفظ [ كلّ ] راجعست .
قوله : و حينئذ : يعنى و حين اذ كان هذا المعنى يعنى سلب الحكم عن الجملة حاصلا بدون كلّ .
قوله : اذ لا تأسيس اصلا : زيرا لفظ [ كلّ ] بطور كلّى براى تأكيد است .
قوله : انّما يلزم ترجيح احد التأكيدين : مقصود از [ تأكيدين ]