قوله : فعند انتفاء احدهما : مقصود از [ احدهما ] نفى قيام از كلّ فردفرد مىباشد .
قوله : انّ التقديم بدون كلّ : مقصود از [ تقديم ] تقديم مسنداليه نكره مىباشد .
قوله : لسلب العموم و نفى الشمول : عبارت دوّمى عطف تفسير است و مراد از ايندو سلب جزئى مىباشد .
قوله : لعموم السّلب و شمول النفى : عبارت دوّمى عطف تفسير براى اوّلى است و مقصود از ايندو سلب كلّى است .
قوله : يعكس هذا : يعنى در صورت تقديم پس از دخول لفظ [ كل ] براى عموم سلب بوده و در فرض تأخير بعد از آوردن [ كلّ ] براى سلب عموم مىباشد .
متن : و فيه نظر ، لانّ النّفى عن الجملة فى الصّورة الاولى و عن كلّ فرد فى الثّانية انّما افاده الاسناد الى ما اضيف اليه [ كلّ ] و قد زال ذلك بالاسناد اليها فيكون تأسيسا لا تأكيدا
شرح عربى و فيه نظر ، لانّ النّفى عن الجملة فى الصورة الاولى يعنى الموجبة المهملة المعدولة المحمول نحو :
انسان لم يقم و عن كلّ فرد فى الصّورة الثّانية يعنى السّالبة المهمله نحو : لم يقم انسان انّما افاده الاسناد الى ما اضيف اليه [ كلّ ] و هو لفظ انسان و قد زال ذلك الاسناد المفيد لهذا المعنى بالاسناد اليها اى الى كلّ ، لانّ انسانا صار مضافا اليه ، فلم يبق مسندا اليه ، فيكون اى على تقدير ان يكون الاسناد الى [ كلّ ] ايضا مفيدا للمعنى الحاصل من الاسناد الى انسان يكون [ كلّ ] تأسيسا لا تأكيدا لانّ التأكيد لفظ
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 545
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٤٥