تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 542

مساهمون:

ص٥٤٢
معناى ديگر بوده و بدين ترتيب لازم نيايد كه تأكيد بر تأسيس ترجيح پيدا كند چه آنكه لفظ [ كلّ ] در اين مقام فقط يكى از دو معنا را افاده مىكند پس وقتى يكى از آن دو منتفى شد معناى ديگرى ثابت مىشود . حاصل كلام و حاصل كلام آنكه تقديم بدون لفظ [ كلّ ] براى سلب عموم و نفى شمول و تأخير براى عموم سلب و شمول نفى مىباشد ، پس بعد از دخول لفظ [ كلّ ] لازمست كه معناى مزبور عكس شده تا [ كلّ ] براى تأسيسى بوده كه بر تأكيد مرجوح راجح است . شرح فارسى : توضيح

تقرير لزوم ترجيح تأكيد بر تاسيس در صورت تأخير

و اما توضيح لزوم ترجيح تأكيد بر تأسيس در فرض تأخير مسنداليه از مسند بيان و شرحش به اين استكه بگوئيم : قضيّه [ لم يقم انسان ] سالبه مهمله‌اى است كه در آن سور اصلا وجود ندارد و اين سالبه مهمله در قوّه سالبه كليّه‌اى استكه اقتضايش نفى حكم از تمام افراد موضوع مىباشد مانند : [ لا شئ من الانسان بقائم ] ( هيچيك از انسانها ايستاده نيستند ) . و چون در محلّش مقرر و ثابت است كه قضيّه مهمله در قوّه قضيّه جزئيّه است و كلام مصنّف با اين گفته مخالفت دارد لاجرم مصنّف در عبارت بعدى به بيان و توضيح كلام اوّلش پرداخته و مىگويند اينكه گفتيم