مشروط بامور نامبرده مىداند .
و اما منظور از تفاصيل :
سكّاكى براى افاده كردن تقديم هركدام از تخصيص و تقوّى را تفاصيلى قائل شده كه بعضى از آنها تنها مربوط به تخصيص بوده و بعض ديگر به تقوى و پاره ديگر مشترك بين هردو است .
براى تخصيص گفته : تقديم مسنداليه در صورتى مفيد تخصيص است كه آن نكره بوده و از تقديمش مانعى در بين نباشد اعم از اينكه حرف نفى قبلش باشد يا نباشد .
و براى تقوى چنين نوشته است : تقديم مسنداليه زمانى فقط افاده تقوى مىكند كه معرفه و اسم ظاهر باشد چه حرف نفى بر آن مقدّم بوده يا مقدّم نباشد و يا اساسا نفى در كلام ديده نشود و براى افاده هردو گويد : تقديم مسنداليه بر مسند در صورتى كه ضمير باشد گاهى مفيد تقوى است همچون انا ضربت و زمانى افاده تخصيص نموده مانند مثال مزبور در صورتى كه فرض كنيم ( انا ) در اصل مؤخّر بوده و بعدا بداعى مزبور مقدّم گشته .
و در اين تفصيل نيز فرقى نيست بين اينكه حرف نفى بر مسند اليه مقدّم شده يا اصلا نفى در كلام نباشد .
ولى از نظر شيخ اين تفصيلات ملاك و مناط افاده تخصيص و تقوى نيست بلكه وى در اين مسئله اينطور مىگويد :
مسنداليه يا معرفه است و يا نكره ، معرفه نيز يا اسم ظاهر است و يا ضمير و در اين سه حال ( اسم ظاهر معرفه - ضمير - نكره ) يا حرف نفى بر مسنداليه مقدّم مىشود يا نمىشود و عدم تقدّم نفى يا بخاطر
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 497
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٩٧