كه تثنيه باشد و بيش از دوتا بفرض آنكه جمع باشد .
پس اصل نكره مفرده آنست كه براى يكفرد از جنس بيايد و گاهى از آن فقط جنس را قصد مىنمايند و زمانى نيز تنها فرد واحد را اراده مىكنند .
و آنچه كلام شيخ در دلائل الاعجاز به آن اشعار دارد اينستكه بين معرفه و نكره فرقى نيست در اينجهت كه بناء فعل براى اين دو گاهى براى تخصيص بوده و زمانى به منظور تقوى مىباشد .
شرح فارسى :
توضيح
گفته شد تقديم مسنداليه بر فعل منفى يا به منظور افاده تقوّى است و يا به لحاظ تخصيص .
شارح مىگويد :
اين امر در صورتى بود كه مسنداليه معرفه باشد چنانچه از امثله آن نيز معلوم مىشود حال اگر مسنداليه نكره بوده و معذلك بر فعل مقدّم گردد يا افاده تخصيص جنس مىكند و يا تخصيص فرد و شخص چنانچه در مثال رجل جائنى اگر به منظور افاده تخصيص جنس باشد معنايش اينست فقط جنس مرد نزد من آمده نه زن ، و در صورتى كه به لحاظ تخصيص فرد باشد مفادش اينستكه فقط يكمرد آمده نه بيشتر .
شرح و تفصيل
اسماء اجناس همچون ( رجل ) ، ( اسد ) ، ( ماء ) و امثال اينها حامل دو معنا مىباشند : جنسيّت و عدد معيّن .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 492
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٩٢