كرده و بدينوسيله وانمود مىكنند كه حكم به تمام افراد مسنداليه حقيقتا نسبت داده شده است .
شرح فارسى :
توضيح
گاهى تأكيد مسنداليه به منظور دفع توهّم مجاز است چنانچه وقتى متكلّم مىگويد قطع الامير اللص ( امير دست دزد را قطع نمود ) چه بسا سامع توهّم مىكند كه مقصود از امير بعضى از غلامان وى هستند و مجازا از باب علاقه سببيّت و مسببيّت اطلاق امير به آنها شده لهذا براى دفع اين توهّم كلمه ( نفسه ) يا ( عينه ) را مىآورند كه بگويند اسناد قطع بامير حقيقى است يا به اين منظور كلمه ( امير ) را مكرّر نموده و از راه تأكيد لفظى مقصود را تفهيم مىكنند چه آنكه هركدام از تأكيد معنوى يا لفظى براى دفع توهّم مجاز صلاحيّت دارند .
3 - به منظور دفع توهّم سهو چنانچه وقتى متكلّم ميگويد جائنى زيد ممكنست مخاطب توهّم كند وى سهوا اسناد مجئى را بزيد داده لذا براى دفع اين توهّم آن را تأكيد نموده و زيد را مكرّر مىكنند .
از مثال مزبور چنين استفاده مىشود كه براى دفع توهّم سهو تنها از تأكيد لفظى استفاده مىكنند .
4 - به جهت دفع توهم عدم شمول : مثلا وقتى متكلّم ميگويد جائنى القوم ممكنست مخاطب خيال كند تمام افراد نيامده بلكه بعضى از آنها كه اطلاق قوم بر آنها نيز صحيح است آمدهاند لذا براى اينكه اين توهّم را دفع كنند و بگويند حكم از آن تمام افراد است بوسيله كلمات
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 444
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٤٤