تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 436

مساهمون:

ص٤٣٦
اعتبار وصف مفيد تعميم زائد و احاطه بيشترى است . شرح فارسى : توضيح 2 - به منظور اينكه در محتملات مسنداليه كاهش دهيم چه آنكه وصف در بعضى اوقات مخصّص و رافع احتمال است و از نظر نحاة تخصيص در نكرات به معناى كاهش در مشتركات بوده همانطوريكه توضيح در معارف بعقيده ايشان به معناى رفع احتمال است مثلا وقتى گفتيم : زيد التّاجر عندنا ، وصف [ التّاجر ] احتمال غير تاجر را نفى مىنمايد چنانچه اگر بگوئيم : جائنى رجل فاضل ، وصف [ فاضل ] مشاركات رجل نظير جاهل را سلب مىنمايد . و سرّ اينكه وصف نسبت بنكره مخصّص و در معرفه موضح ناميده مىشود اين استكه معرفه خود داراى خصوصيّت و تشخّص مىباشد لذا صفت باعث ايضاح و روشن شدن زيادى در آنست بخلاف نكره كه بتاتا داراى خصوصيّت و تعيّنى نيست بنابراين سمت وصف در آن تخصيص و ايجاد تشخّص است . 3 - به منظور مدح مسنداليه مانند : جائنى زيد العالم . 4 - به جهت ذمّ آن همچون : جائنى زيد الجاهل . البته غرض از مدح يا ذمّ در صورتى بواسطه صفت آوردن حاصل مىشود كه موصوف ( مسنداليه ) معيّن بوده و قبل از صفت آوردن مشخص باشد و در غير اين صورت وصف افاده تخصيص مىنمايد . 5 - به جهت تأكيد و آن اينست كه موصوف بدون ذكر صفت دلالت بر معنائى كند كه صفت مفيد همان معنا است چنانچه در مثال ( امس