او لتضمّنها تحقيرا للمضاف نحو ولد الحجام حاضر او المضاف اليه نحو ضارب زيد حاضر او غيرهما نحو ولد الحجّام جليس زيد او لاغنائها عن تفصيل متعذّر نحو اتّفق اهل الحق على كذا او متعسّر نحو اهل البلد فعلوا كذا او لانّه يمنع عن التّفصيل مانع مثل تقديم البعض على بعض نحو علماء البلد حاضرون الى غير ذلك من الاعتبارات
ترجمه
مصنّف گويد :
ب : يا بخاطر آنكه اضافه دربردارد بزرگداشت شأن مضافاليه يا مضاف و يا غير ايندو را نظير گفته شما : عبدى حاضر يا عبد الخليفة ركب يا عبد السّلطان عندى .
ج : يا بخاطر آنكه بواسطه اضافه تحقير را افاده مىكنند مانند :
ولد الحجّام حاضر .
شارح گويد :
ضمير در [ لتضمّنها ] باضافه راجعست .
سپس در دنبال [ كقولك ] مىگويد :
يعنى در تعظيم مضافاليه گفته مىشود : عبدى حضر ( بنده من حاضر شد ) چه آنكه در اين مثال خود را بزرگ قلمداد كردهاى كه داراى بنده مىباشى .
يا در تعظيم مضاف گفته مىشود : عبد الخليفة ركب ( بنده خليفه سوار شد ) كه در اينمثال عبد را بزرگ نشان داده كه عبد خليفه مىباشد .
يا در تعظيم غير مضاف و مضافاليه گفته مىشود : عبد السّلطان عندى ( بنده شاه نزد من حاضر است ) در اينمثال متكلّم خود را كه نه
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 417
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤١٧