زوال المودّة و يقرّه حتّى كانّه برهان عليه و هذا معنى تحقيق الخبر و هو مفقود فى مثل انّ الّذين سمك السّماء اذ ليس فى رفع اللّه السماء تحقيق و تثبيت لبنائه لهم بيتا فظهر الفرق بين الايماء و تحقيق الخبر .
ترجمه
مصنّف گويد :
يا آن را وسيله براى تعظيم شأن غير خبر قرار ميدهند مانند : انّ الّذين كذّبوا شعيبا كانوا هم الخاسرين و گاهى قرار داده مىشود وسيله جهت تحقّق خبر .
شارح گويد :
ضمير در [ شأن غيره ] به خبر راجعست ، آنگاه در مثاليكه مصنّف آورده مىگويد :
پس در اين آيه اشاره شده باينكه خبر مبنى عليه از ضرر و خسران اخبار كرده و دلالت بر تعظيم شأن شعيب پيغمبر عليه السلام دارد .
و بسا آن را وسيله براى اهانت و تحقير شأن خبر قرار مىدهند مانند : انّ الّذى لا يحس معرفة الفقه قد صنّف فيه يا چنانچه گاهى آن را براى اهانت بشأن غير خبر مىآورند نظير :
انّ الّذى يتبع الشّيطان فهو خاسر .
سپس بدنبال [ و قد يجعل ذريعة الى تحقّق الخبر ] مينويسد :
مقصود از [ تحقق الخبر ] اينست كه آن را محقّق و ثابت قرار مىدهند مانند : انّ التى ضربت بيتا مهاجرة الخ ، چه آنكه در زدن و ساختن خانه در كوفه و مهاجرت بسوى آن اشاره استكه طريق بناء خبر از اموريست كه از زوال محبّت و انقطاع مودّت خبر مىدهد ، سپس زوال مودّت را تثبيت و تقرير نموده حتى گويا بر آن برهان اقامه
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 371
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٧١