مأنوس نبوده و جزء كلمات غريبه محسوب مىشوند و به اين تقرير ديگر جائى براى اعتراض مزبور باقى نمىماند .
شرح عربى او فى علم التّصريف كمخالفة القياس اذ به يعرف انّ الاجلل مخالف للقياس دون الاجل او فى علم النحو كضعف التأليف و التّعقيد او يدرك بالحسّ كالتنافر اذ به يعرف انّ مستشزرا متنافر دون مرتفع و كذا تنافر الكلمات .
ترجمه
شارح گويد :
يا تمييز فصيح از غير فصيح در علم تصريف معلوم مىشود مانند مخالفت قياس ، زيرا بواسطه علم تصريف دانسته مىشود كه كلمه [ اجلل ] با قياس و قاعده ادبى مخالفست نه [ اجل ] .
يا تمييز مزبور در علم نحو روشن مىشود ، مثل ضعف تأليف و تعقيد يا بواسطه حسّ اين امر درك مىشود همچون تنافر چه آنكه بواسطه حسّ معلوم مىشود كه كلمه [ مستشزر ] متنافر است ولى [ مرتفع ] چنين نيست و نيز تنافر كلمات را بوسيله حسّ مىتوان درك نمود .
شرح فارسى :
توضيح
2 - احاطه بر قواعد صرفى كه موجب مىشود از كلمات مخالف با قواعد مرسومه اجتناب نمايد مثلا در اين علم دانسته مىشود اگر در كلمه واحدى دو حرف از يك جنس باشند و دوّمى متحرّك و براى مقصود و غرضى در كلمه زياد نشده باشد ادغام اين دو واجب است و در غير اين صورت كلمه از نظر اهل ادب و ذوق رونقى نداشته و جزء كلمات مخالف قياس و در زمره شواذ بشمار مىآيد
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 166
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٦٦